Üzerinde Kibirle Yürüdüğümüz Toprak

Hayat bazen insanı hiç beklemediği bir anda durdurur. Çok önemli sandığımız meseleler küçülür; peşinden koştuğumuz unvanlar, kazançlar ve kırgınlıklar anlamını yitirir.

O an zihnimize sade ama ağır bir soru düşer: Bütün bu telaş ne için?

İnsan, ne kadar sınırlı olduğunu çabuk unutuyor. Ömrünün ne kadar olduğunu bilmiyor ama yıllar sonrasının hesabını yapıyor. Elindekilerin ne zaman alınacağını bilmiyor fakat onlarla başkalarına üstünlük kurabiliyor.

Gerçekte ise Rabbim Kur’an-ı Kerim’inde bu yanılgıya açık bir ölçü koyar: “Yeryüzünde böbürlenerek yürüme! Çünkü sen ne yeri yarabilirsin ne de dağlarla boy ölçüşebilirsin.” (İsrâ, 17/37)

Sahip Olmak ve Olmak Arasındaki Fark

Mesele zengin olmak değildir; zenginleştikçe kendimizi daha değerli, başkalarını daha değersiz görmeye başlamaktır. Mesele makam sahibi olmak değil; makamın bizi değiştirmesidir.

Dünyaya sahip olmakla dünyanın bize sahip olması arasında ince bir çizgi vardır. Para cebimizdeyken imkândır; kalbimize yerleştiğinde esarete dönüşebilir. Makam hizmet için kullanıldığında emanettir; insana yukarıdan bakmanın aracına dönüştüğünde ağır bir imtihandır.

Belki de zaman zaman kendimize şunu sormalıyız: Hayatım büyürken ben de büyüyor muyum?

Evimiz, işimiz, servetimiz ve çevremiz büyüyebilir. Fakat gönlümüz küçülüyor, merhametimiz azalıyor ve insanları bize sağlayacakları faydaya göre değerlendiriyorsak buna gerçekten büyümek denilebilir mi?

Tevazu: Haddini Bilmek

Tevazu, insanın kendisini değersiz görmesi değildir; kendi değerini bilirken haddini de bilmektir. Sahip olduklarının emanet olduğunun farkında yaşamaktır.

Gerçekten büyüyen insanın başı biraz daha eğilir. Serveti arttıkça cömertliği, makamı yükseldikçe sorumluluğu, bilgisi çoğaldıkça sükûneti, itibarı arttıkça nezaketi artar.

Asıl büyüklük, gücümüz olduğu hâlde karşımızdakine kendisini küçük hissettirmemektir.

Ölüm ise bütün hesapları susturan değişmez hakikattir. Makamın, servetin, unvanın ve itibarın karşısında hükmü kalmaz. Bir ömür bizi birbirimizden ayırdığını sandığımız ne varsa, o hakikatin önünde anlamını yitirir.

Ölüm insana iki şeyi hatırlatır: Sandığımız kadar büyük değiliz ve sandığımız kadar çok vaktimiz yok.

Üzerinde “benim” diyerek yürüdüğümüz toprak, bir gün hepimizi aynı sessizlikle bağrına alacak. Bunu idrak ettiğimizde kırgınlıklar küçülür, ertelenen telefonlar önem kazanır, söylenmemiş güzel sözler içimize dokunur.

Çünkü hayat her şeyin telafisini vermez. Para yeniden kazanılabilir, makam yeniden gelebilir; fakat geçmiş bir vakit geri alınamaz.

Asıl sermayemiz vakittir. Ve hepimizin sermayesi, her gün biraz daha azalır.

Öyleyse sevdiklerimizin kıymetini vaktinde bilmek gerekir. Gönül almak için yarını beklememek, sevgimizi söylemekten çekinmemek, vefayı yalnızca insanların ardından söylenen güzel sözlere bırakmamak gerekir.

Dünyadan kaçmak değildir mesele; dünyanın içinde yaşarken ona teslim olmamaktır. Çalışmak ama hırsa esir olmamak. Kazanmak ama paylaşmayı unutmamak. Yükselmek ama başkalarını küçültmemek.

Çünkü dünyaya sahip olmak ayıp değildir; dünyanın bize sahip olması tehlikelidir.

Belki zaman zaman kendimize tek bir soru sormamız yeter: Bunca koşuşturmanın sonunda ne biriktiriyoruz? Mal mı, makam mı, yoksa geride güzel bir insanlık hikâyesi mi?

Geriye Ne Kalacak?

Ömür bittiğinde insanın geride bıraktığı asıl miras, sahip olduklarının toplamı değildir. Dokunduğu gönüller, gösterdiği vefa, yaptığı iyilik, adaleti, merhameti ve güzel ahlakıdır.

Ve üzerinde bir ömür “benim” diyerek yürüdüğümüz toprak, sonunda hepimize aynı hakikati fısıldar: Hiçbir şey bizim değildi.

Mal da, makam da, servet de, itibar da… Hatta bize ait olduğunu sandığımız ömür bile. Hepsi bir müddetliğine emanetti.

Öyleyse mesele bu dünyada ne kadar yükseldiğimiz değil; bize verilen emanetleri nasıl taşıdığımız ve yükselirken ne kadar insan kalabildiğimizdir.